اگر به دنبال سرمایهگذاری در بورس و بازار سرمایه هستید، آشنایی با انواع ابزارهای سرمایهگذاری در این بازار و بررسی ویژگیها و چگونگی سرمایهگذاری در آن، میتواند کمک زیادی به شما کرده و مسیر سرمایهگذاری شما را راحتتر کند. صندوق سرمایهگذاری شاخصی یکی از انواع صندوقهای سرمایهگذاری است و همانطور که از اسم آن مشخص است بر مبنای یک شاخص خاص در بازار سرمایه ایجاد شده است.
صندوقهای شاخصی چه ویژگیهایی دارند؟ نحوه سرمایهگذاری در این صندوق چگونه است؟ تفاوت صندوق شاخصی و صندوق سهامی چیست؟ اگر به دنبال پاسخ این سوالات هستید، در ادامه این مقاله با ما همراه باشید.
صندوق شاخصی چیست؟
صندوق شاخصی (Index fund) نوعی از صندوق مشترک و صندوقهای سرمایهگذاری قابل معامله (ETF) است که سبد سرمایه یا پرتفوی آن بر اساس یک شاخص خاص مانند شاخص کل، شاخص هموزن و یا سایر شاخصهای بازار سهام چیده و تعیین شده است. بنابراین به عنوان مثال اگر این صندوق بر مبنای شاخص کل ایجاد شود، باید پرتفوی و داراییهای آن مانند شاخص کل چیده شده و ضریب همبستگی بالایی با شاخص کل داشته باشد.
شاید کنجکاو شده باشید که صندوقهای شاخصی چطور کار میکنند؟ همانطور که اشاره کردیم صندوق سرمایهگذاری شاخصی به نوعی دنبالکننده شاخص مبنا است و به این ترتیب نوسانات آن هم مانند نوسانات شاخص مورد نظر خواهد بود. در واقع این صندوق به دنبال بازدهی برابر با شاخصی است که در بازار سرمایه بر اساس آن چیده شده است و پرتفوی آن تنها زمانی تغییر خواهد کرد که شاخص معیار تغییر کند.
همچنین به همین دلیل در صندوق شاخصی نیازی مدیر صندوق سرمایهگذاری وظیفه دارد که برای نزدیک کردن و تطبیق وزن اوراق بهادار موجود در سبد سهام به شاخص مبنا و کسب بازدهی متناسب با آن تلاش کند، تا در نتیجه عملکرد صندوق به شاخص مبنا نزدیک باشد.
مهمترین شاخصها در بازار سرمایه ایران کدامند؟
در هر بازار سرمایهای که در جهان وجود دارد، شاخصها و صندوقهای شاخصی متناسب با آن بازار به وجود آمده است. به عنوان مثال از مهمترین و محبوبترین شاخصهای بازار سرمایه آمریکا میتوان شاخص S&P 500، شاخص ویلشایر ۵۰۰۰، که از آن به عنوان شاخص کل بازار سهام هم اسم برده میشود (Wilshire 5000 Total Market Index) و یا شاخص میانگین صنعتی داو جونز (Dow Jones Industrial Average) را نام برد.
مهمترین شاخصهای بازار سرمایه در ایران شامل شاخص کل، هم وزن و شاخص ۳۰ یا ۵۰ شرکت بزرگ بازار بورس هستند که صندوقهای سرمایهگذاری شاخصی میتوانند آنها را معیار و مبنا قرار دهند.
ویژگی های صندوق شاخصی
بهتر است در مورد ویژگیهای صندوق شاخصی بیشتر صحبت کنیم تا با بررسی آنها بتوانید برای سرمایهگذاری در صندوق شاخصی راحتتر تصمیمگیری کنید. مهمترین ویژگی این صندوق هزینه کمتر آن است. همانطور که پیشتر اشاره کردیم صندوقهای شاخصی مدیریت غیرفعال دارند؛ در واقع نوع سرمایهگذاری در صندوق شاخصی غیرفعال است که در نقطه مقابل سرمایهگذاری و مدیریت فعال قرار دارد.
در نوع فعال، مدیریت وظیفه دارد تا زمان خرید و فروش سهام و یا نوع سهام برای سرمایهگذاری را مشخص کند، اما در صندوق شاخصی همه چیز بر اساس شاخص معیار تعیین میشود؛ بنابراین نیاز به خدمات تحلیلگر بازار و مدیر برای این موارد و پرداخت هزینه برای استفاده از این خدمات نیست. در نتیجه این موضوع باعث کاهش نرخ هزینه میشود که به طور مستقیم روی عملکرد بهتر صندوق تأثیرگذار است.
به طور کلی مزایا و معایب صندوق سرمایهگذاری شاخصی به شرح زیر است:
مزایا:
- پایین بودن نرخ هزینهها به دلیل کاهش هزینه سبدگردانی و مدیریت و تحلیل بازار
- پایین بودن ریسک در صندوق شاخصی به دلیل پیروی از شاخص مبنا
- نرخ بالای بازگشت سرمایه در بلند مدت
- مناسب برای سرمایهگذاری غیرفعال و بلند مدت
معایب:
- عدم انعطافپذیری صندوق به دلیل پیروی از شاخص مبنا
- آسیبپذیر در مقابل تغییرات بازار سرمایه و نوسانات قیمت
- سود محدود
چگونگی سرمایهگذاری در صندوق شاخصی
اگر تا به اینجا و با خواندن این مقاله، نظر شما به صندوقهای شاخصی جلب شده باشد، بدون شک یکی از سوالات مهم در ذهنتان چگونگی سرمایهگذاری در صندوق شاخصی است. معمولا فعالیت صندوقها به دو صورت عادی و ETF است. در نوع ETF، واحدهای سرمایهگذاریِ صندوق در بازار بورس عرضه میشود و شما برای سرمایهگذاری در این صندوقها میتوانید از طریق کارگزاری خود اقدام کنید.
در حالتی که صندوقهای شاخصی به صورت غیر ETF در بازار عرضه شوند، برای سرمایهگذاری در آنها باید از طریق وبسایت معتبر و یا دفتر نمایندگی صندوق سرمایهگذاری به صورت مستقیم برای خرید اقدام کنید.
تفاوت صندوق شاخصی و صندوق سهامی چیست؟
یکی از سوالات پرتکرار افرادی که قصد ورود به بازار سرمایه را دارند، این است که تفاوت صندوق سرمایهگذاری شاخصی و صندوق سهامی در چیست؟ صندوق سهامی نوع دیگری از صندوقهای سرمایهگذاری است که حداقل ۷۰ درصد از دارایی خود را در سهام شرکتها سرمایهگذاری میکند و از این نظر شباهت به صندوق شاخصی دارد. اما تفاوت این دو در این است که در صندوق شاخصی متناسب با اینکه صندوق بر مبنای کدام شاخص بنا نهاده شده باشد، فقط سهام شرکتهای بزرگ و شاخصساز بورس ویا سهام شرکتهای کوچک و یا حتی صنایع خاص خرید و فروش میشود اما در صندوق سهامی، مدیر میتواند از هر نوع شرکت و سهامی معامله کند.
همچنین ریسک و بازده در صندوق سهامی از صندوق شاخصی بیشتر است؛ بنابراین معمولاً صندوقهای شاخصی بیشتر مورد توجه افرادی هستند که تمایل به سرمایهگذاری امن درون بازار بورس دارند، اما بازدهی و سود زیادی در مقایسه با صندوق سهامی دریافت نخواهند کرد.
اگر علاقه به سرمایهگذاری در صندوقهای سهامی دارید، صندوق زرین پارسیان و صندوق ثروت آفرین پارسیان فرصت خوبی برای شما خواهند بود که از طریق آنها سرمایهگذاری خود را انجام دهید و از مزایای آنها استفاده کنید. از جمله مزایای این صندوقها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- فعالیت تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار
- استفاده از دانش و مهارت متخصصان حوزه مالی برای سرمایهگذاری
- ریسک کنترل شده در مقایسه با خرید مستقیم از بازار سهام به دلیل وجود متخصصان حرفهای
- نقدشوندگی بالا
- قابلیت سرمایهگذاری با مبالغ کم
- شفافیت عملکرد و انتشار لحظهای تغییرات قیمتها
- معاف از مالیات بودن سود سرمایهگذاری
سخن پایانی
در این مقاله به بررسی صندوق شاخصی، ویژگیها و چگونگی سرمایهگذاری در آن پرداختیم. همانطور که اشاره شد صندوق سرمایهگذاری شاخصی یک روش سرمایهگذاری امن در بازار بورس و سهام است که در بلندمدت سوددهی مناسبی دارد و میتواند برای افرادی که تجربه کافی در این زمینه ندارند، انتخاب خوبی باشد. امیدواریم این مقاله برای شما مفید واقع شده باشد.