در دنیای پیچیده و پرشتاب اقتصادی امروز، حفظ ارزش پول و تلاش برای افزایش آن به یکی از مهمترین دغدغههای افراد در جوامع مختلف تبدیل شده است. تورم، نوسانات ارزی و تغییرات ناگهانی در بازارهای جهانی، همگی دست به دست هم دادهاند تا نگهداری پول نقد به صورت راکد، معادل با کاهش تدریجی قدرت خرید باشد. در نوشتار انواع روشهای سرمایهگذاری، پیشتر نگاهی گذرا به روشهای سرمایهگذاری مستقیم و غیر مستقیم داشتیم و نکاتی کلیدی درباره تفاوتها و شباهتهای این روشها بیان شد. در آنجا متوجه شدیم که حضور بیگدار در بازارهای مالی میتواند تبعات جبرانناپذیری برای سرمایههای خرد و کلان به همراه داشته باشد.
در مطلب پیشرو قصد داریم با سرمایهگذاری غیر مستقیم و روشهای متنوع آن بسیار بیشتر و عمیقتر آشنا شویم. بهطور کلی و به عنوان یک قاعده بنیادین در بازارهای مالی، سرمایهگذاری غیر مستقیم نسبت به سرمایهگذاری مستقیم نیاز به صرف زمان، انرژی و البته دانش تخصصی بسیار کمتری دارد. در روش مستقیم، شما خودتان باید بازار را رصد کنید، صورتهای مالی را بخوانید، نمودارها را تحلیل کنید و در نهایت دکمه خرید یا فروش را فشار دهید؛ اما در روش غیرمستقیم، شما سرمایه خود را به دست متخصصانی میسپارید که این کار را به عنوان حرفه اصلی خود انجام میدهند.
انتخاب روش سرمایهگذاری غیرمستقیم به معنای چشمپوشی از سود نیست، بلکه به معنای مدیریت هوشمندانه ریسک و واگذاری امور تخصصی به افراد کاردان است. بسیاری از افراد موفق در حوزههای غیرمالی (مانند پزشکان، مهندسان، هنرمندان و…) دقیقاً از همین مسیر برای رشد ثروت خود استفاده میکنند، زیرا ترجیح میدهند تمرکز خود را بر روی حرفه اصلی خود نگه دارند و در عین حال از بازارهای مالی نیز جا نمانند. در ادامه این مقاله، برخی از شناختهشدهترین، امنترین و پرکاربردترین روشهای سرمایهگذاری غیرمستقیم با جزئیات کامل معرفی و بررسی شدهاند.
ورود به دنیای صندوقهای سرمایهگذاری و مزایای آن
صندوقهای سرمایهگذاری، بدون شک معروفترین، پرکاربردترین و یکی از بهترین روشهای سرمایهگذاری غیرمستقیم در سراسر جهان و همچنین در اقتصاد ایران هستند. فلسفه پیدایش این صندوقها بر پایه یک مفهوم ساده اما قدرتمند شکل گرفته است: تجمیع سرمایههای خرد برای ایجاد یک قدرت خرید کلان. این صندوقها با فعالیت مداوم و مستمر در بازارهای مالی گوناگون و با استفاده از سرمایه و آوردهی سرمایهگذاران متعدد، اقدام به سرمایهگذاری در بخشهای مختلف اقتصادی، سهام شرکتها، اوراق مشارکت و سپردههای بانکی کرده و از این طریق برای مشارکتکنندگان خود سود ایجاد میکنند.
نقطه قوت اصلی صندوقهای سرمایهگذاری در ساختار منابع انسانی آنها نهفته است؛ این نهادهای مالی معمولاً تیمهای بزرگی از تحلیلگران حرفهای، اقتصاددانان و کارشناسان بازار را در اختیار دارند. این متخصصان با پایش لحظهای اخبار و دادهها، بهترین فرصتهای بازارهای مالی مانند بورس اوراق بهادار را تحلیل کرده و در آنها سرمایهگذاری میکنند. همچنین مدیران با تجربهی صندوقهای سرمایهگذاری، فرآیند حیاتی مدیریت ریسک را به بهترین نحو و بر اساس اصول علمی انجام میدهند. پس با سرمایهگذاری در این صندوقها، شما ریسک بسیار کمتری نسبت به سرمایهگذاری مستقیم در بازارهای پرنوسانی مانند بورس را متحمل شده و در عین حال از سود مناسب و منطقی این بازارها بهرهمند میشوید. برای آگاهی بیشتر در مورد جزئیات تخصصی صندوقهای سرمایهگذاری، مکانیزم عمل و انواع مختلف آنها، میتوانید به بلاگ آن در سایت لوتوس مراجعه کنید.
صندوقهای سرمایهگذاری سهامی
این نوع از صندوقها بخش عمدهای از داراییهای تجمیع شده (معمولاً بالای هفتاد درصد) را در سهام شرکتهای پذیرفته شده در بورس سرمایهگذاری میکنند. هدف اصلی این صندوقها کسب بازدهی بالا در بلندمدت است. با توجه به ماهیت بازار سهام، این صندوقها برای افرادی مناسب هستند که تحمل ریسک بالاتری دارند و به دنبال محافظت از سرمایه خود در برابر تورمهای شدید میگردند. مدیران این صندوقها با ایجاد یک سبد متنوع از سهام صنایع مختلف، تلاش میکنند تا ریسک سیستماتیک و غیرسیستماتیک را به حداقل برسانند.تامین سرمایه لوتوس پارسیان سه صندوق سهامی را تحت مدیریت خود دارد که شامل صندوقهای ثروتآفرین پارسیان،بازنشستگی تکمیلی زرین پارسیان و صندوق اهرمی پیشران پارسیان میباشد.شما میتوانید با مراجعه به صفحه هرکدام از این صندوقها بهترین گزینه مناسب خود را جهت سرمایهگذاری انتخاب کنید.
صندوقهای سرمایهگذاری با درآمد ثابت
همانطور که از نام این نهادها پیداست، صندوقهای درآمد ثابت گزینهای بسیار ایدهآل برای افراد محتاط و ریسکگریز محسوب میشوند. بخش اعظم سرمایه این صندوقها در اوراق مشارکت، اوراق قرضه دولتی و سپردههای بانکی سرمایهگذاری میشود. بازدهی این صندوقها معمولاً کمی بالاتر از سود سپردههای بانکی است و با توجه به اینکه ریسک از بین رفتن اصل سرمایه در آنها تقریباً صفر است، جایگزینی عالی برای حسابهای پسانداز سنتی به شمار میروند. این صندوقها جریان نقدینگی پایداری را برای سرمایهگذار فراهم میکنند. از جمله صندوقهای درآمد ثابت که از نوع صدور ابطالی و دارای پرداخت سود دورهای هستند ،میتوان به صندوق لوتوس پارسیان،صندوق پیروزان پارسیان ،صندوق نیکوکاری دانشگاه الزهرا و لوتوس رویان اشاره کرد.همچنین اگر به دنبال صندوق درآمد ثابتی هستید که قابل معامله در بازار سهام باشد صندوق اعتمادآفرین پارسیان بهترین گزینه شماست.
صندوقهای سرمایهگذاری مختلط
این دسته از صندوقها، نقطه تعادلی میان ریسک و بازدهی هستند. مدیران صندوقهای مختلط، داراییها را با نسبتی تقریباً برابر میان سهام و اوراق با درآمد ثابت تقسیم میکنند. این استراتژی باعث میشود که در دوران رونق بازار بورس، سرمایهگذاران از رشد سهام سود ببرند و در دوران رکود بازار، بخش اوراق با درآمد ثابت مانند یک سپر دفاعی عمل کرده و مانع از افت شدید ارزش داراییها شود. این رویکرد متعادل، جذابیت بالایی برای قشر وسیعی از سرمایهگذاران با درجه ریسکپذیری متوسط دارد.
بیمه؛ رویکردی نوین به مفهوم سرمایهگذاری غیر مستقیم
وقتی صحبت از سرمایهگذاری به میان میآید، ذهن بیشتر افراد بلافاصله به سمت بورس، طلا، املاک و ارز میرود؛ اما بیمه میتواند یکی از راههای بسیار مطمئن و استراتژیک برای سرمایهگذاری غیرمستقیم باشد. هرچند شاید در ظاهر و در نگاه سنتی، مفهوم بیمه با سرمایهگذاری تفاوت داشته باشد و بیشتر به عنوان یک هزینه ماهانه یا سالانه دیده شود، اما یک ضربالمثل قدیمی در بازارهای مالی وجود دارد که میگوید: جلوی ضرر را گرفتن نیز غنیمت است! در واقع، محافظت از ثروت فعلی، پیشنیاز اصلی برای ایجاد ثروت در آینده است.
بیمه کردن داراییها، کسبوکار و حتی جان افراد میتواند از تحمل زیانهای هنگفت و غیرقابل جبران در آینده جلوگیری کند. مواردی مانند بیمه ورشکستگی، بیمه آتشسوزی و بیمه دارایی باعث مدیریت ریسک در سطح کلان فردی و سازمانی میشوند. در واقع بیمه یک سرمایهگذاری غیرمستقیم بسیار هوشمندانه است که بسیاری از ما به صورت روزمره انجام میدهیم و متوجه ماهیت سرمایهگذاری آن نیستیم. شما با پرداخت مبالغی اندک، ریسک وقوع حوادثی را که میتواند تمام هستی مالی شما را از بین ببرد، به یک نهاد ثروتمند (شرکت بیمه) منتقل میکنید. در این میان، بیمه بازنشستگی و بیمه عمر شاید مثال بسیار بهتری از ترکیب پوشش ریسک و سرمایهگذاری مستقیم پولی به وسیله بیمه باشند.
بیمه عمر و تامین آتیه
بیمههای عمر مدرن، تنها برای پوشش ریسک فوت طراحی نشدهاند، بلکه یک ابزار مالی دوگانه هستند. در این نوع قراردادها، بخشی از حق بیمه پرداختی شما صرف پوششهای بیمهای (مانند از کار افتادگی یا بیماریهای خاص) میشود و بخش قابل توجه دیگری از آن توسط شرکت بیمه در بازارهای مالی سرمایهگذاری میشود. در پایان مدت قرارداد، یک سرمایه قابل توجه به همراه سودهای مرکب سالانه به فرد بیمهگذار پرداخت میشود که میتواند پشتوانهای قدرتمند برای دوران میانسالی و کهولت باشد.
بیمه بازنشستگی مکمل
با توجه به تورم و ناکافی بودن حقوق بازنشستگی دولتی یا تامین اجتماعی در بسیاری از کشورها، بیمههای بازنشستگی خصوصی به عنوان یک روش سرمایهگذاری غیرمستقیم بلندمدت محبوبیت یافتهاند. فرد در طول سالهای فعالیت کاری خود، مبالغی را به صندوقهای بیمه بازنشستگی واریز میکند. مدیران این صندوقها مبالغ را سرمایهگذاری کرده و در زمان بازنشستگی، سود حاصله را به صورت مستمری مادامالعمر یا یکجا به فرد پرداخت میکنند تا کیفیت زندگی وی در دوران عدم اشتغال حفظ شود.
سپر دفاعی در برابر ورشکستگی و بحرانهای مالی
برای صاحبان کسبوکارها، سرمایهگذاری تنها به معنای خرید سهام دیگران نیست؛ حفظ سلامت شرکتی که بنا کردهاند نیز نوعی سرمایهگذاری است. بیمههای تخصصی که برای جبران خسارات ناشی از توقف تولید، مسئولیتهای مدنی سنگین در قبال اشخاص ثالث یا حتی بحرانهای غیرمترقبه اقتصادی طراحی شدهاند، تضمین میکنند که جریان درآمدی فرد و ارزش سهام شرکت او به دلیل یک اتفاق پیشبینی نشده به صفر نرسد.
دریافت سهام شرکت به عنوان بخشی از قرارداد کاری
در اقتصاد نوین و به ویژه در شرکتهای فناوریمحور و استارتاپها، روشهای جبران خدمت از حالت سنتی (پرداخت حقوق ثابت) فراتر رفته است. امروزه برخی از شرکتهای پیشرو در قراردادهای همکاری خود، سهام شرکت را به عنوان بخشی از دستمزد و پاداش، به کارمندان و مدیران کلیدیشان اعطا میکنند. این رویکرد که به آن واگذاری سهام تشویقی یا برنامههای مالکیت سهام کارکنان (ESOP) گفته میشود، یک استراتژی برد-برد برای اتصال منافع فردی کارکنان به موفقیت کلی سازمان است.
این روش البته بیشتر در خارج از کشور و در مناطقی مانند سیلیکونولی مرسوم است، اما در سالهای اخیر در ایران نیز کاربرد پیدا کرده و توسط شرکتهای دانشبنیان و هلدینگهای بزرگ به کار گرفته میشود. سهام اعطا شده به نسبت فعالیت سازمانی، نوآوریها و عملکرد مالی شرکت، به مرور زمان در بازار رشد خواهد کرد. از آن جایی که در چنین شرایطی فرد گیرنده سهم، زمان و انرژی خود را صرف تحلیل بازار بورس نمیکند و همچنین کنترل چندانی روی تصمیمگیریهای کلان مدیریتی برای رشد قیمت سهم یا زمان دقیق خرید و فروش آن ندارد، این روش به درستی به عنوان یک سرمایهگذاری غیر مستقیم و بلندمدت شناخته میشود.
همسویی منافع کارمند و کارفرما
وقتی یک کارمند بداند که با رشد و سودآوری شرکت، ارزش داراییهای شخصی او نیز افزایش مییابد، انگیزه و تعهد وی به سازمان به شدت بالا میرود. این مدل از سرمایهگذاری غیرمستقیم، وفاداری سازمانی را افزایش داده و باعث میشود پرسنل به جای نگاه کارمندی، نگاهی مالکانه به وظایف خود داشته باشند. این همسویی منافع، خود موتور محرکی برای رشد بیشتر قیمت آن سهام در آینده خواهد بود.
ایجاد ثروت در بلندمدت بدون نیاز به آورده نقدی
یکی از جذابترین ویژگیهای این روش سرمایهگذاری غیرمستقیم این است که فرد برای تصاحب دارایی سرمایهای، نیازی به پرداخت پول نقد از پسانداز خود ندارد. در واقع، فرد با تخصص، زمان و مهارت خود در حال سرمایهگذاری است. بسیار دیده شده است که کارمندان اولیه شرکتهای نوپا، تنها با نگه داشتن سهام پاداش خود برای یک دهه، به ثروتهای افسانهای دست یافتهاند که با حقوق ثابت کارمندی هرگز قابل دسترسی نبود.
سبدگردانی اختصاصی؛ مدیریت ثروت با رویکردی کاملا شخصیسازیشده
برای آن دسته از سرمایهگذارانی که سرمایه قابل توجهی در اختیار دارند اما تمایلی به عضویت در صندوقهای عمومی ندارند، سبدهای اختصاصی یکی دیگر از انواع بسیار کارآمد روش غیر مستقیم سرمایهگذاری در بازار سرمایه هستند. سبدگردانی اختصاصی در واقع اوج خدمات مالی و یکی از خدمات منحصربهفرد و مشتریمحور موسسات و نهادهای مالی معتبر به شمار میآید. در این روش، شما به عنوان سرمایهگذار، یک وکیل و مدیر مالی خبره برای داراییهای خود استخدام میکنید تا منحصراً برای شخص شما تصمیمگیری کند.
در سبدگردانی اختصاصی، فرآیند ایجاد یک پرتفوی متنوع و مدیریت ترکیب داراییهای سبد سرمایهگذاری (شامل سهام، اوراق با درآمد ثابت، گواهی سپرده کالا و…) کاملاً سفارشیسازی میشود. این طراحی دقیق بر اساس اهداف مالی خاص شما در زندگی، میزان سرمایه اولیه و از همه مهمتر، سطح تحمل ریسک روانشناختی سرمایهگذار توسط سبدگردان طراحی و به صورت مستمر اجرا و بازنگری میشود. برای آشنایی بیشتر با مفهوم عمیق سبدگردانی، قوانین حاکم بر آن و استفاده از خدمات لوتوس پارسیان در این حوزه تخصصی، میتوانید روی نام این مجموعه کلیک کرده و با مشاوران آنها در ارتباط باشید.
با توجه به اینکه سبدگردانی یک فرآیند رسمی و حقوقی است، شروع این نوع از سرمایهگذاری غیرمستقیم معمولاً نیازمند طی کردن یک فرآیند مرحله به مرحله و مشخص است که در ادامه به آن اشاره میکنیم:
- برگزاری جلسه مشاوره اولیه و ارزیابی دقیق میزان سرمایه نقدی متقاضی.
- تکمیل پرسشنامههای روانسنجی مالی برای تعیین دقیق درجه ریسکپذیری یا ریسکگریزی فرد.
- تدوین استراتژی شخصیسازیشده و انتخاب ترکیب داراییها بر اساس افق زمانی سرمایهگذار.
- انعقاد قرارداد رسمی سبدگردانی تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار.
- دریافت کدهای معاملاتی لازم و آغاز خرید و فروش داراییها توسط تیم سبدگردان.
- ارائه گزارشهای دورهای و شفاف به سرمایهگذار از روند رشد سرمایه و تغییرات پرتفوی.
مقایسه جامع روشهای مختلف سرمایهگذاری غیر مستقیم
تا به اینجا با چهار روش اصلی و پرکاربرد سرمایهگذاری غیرمستقیم آشنا شدیم. انتخاب از میان این گزینهها نیازمند شناخت دقیق شرایط شخصی، میزان دارایی و اهداف آینده است. هیچکدام از این روشها به طور مطلق بر دیگری برتری ندارند، بلکه هر کدام برای پاسخگویی به نیازهای طیف خاصی از جامعه طراحی شدهاند. یک فرد جوان با درآمد بالا ممکن است به دنبال ریسک بیشتر باشد، در حالی که یک فرد بازنشسته نیازمند ثبات و آرامش مالی است.
برای ایجاد درک بهتر و تسهیل در فرآیند تصمیمگیری، مقایسه ویژگیهای کلیدی این روشها میتواند بسیار راهگشا باشد. عواملی مانند میزان ریسکپذیری، سرمایه مورد نیاز برای ورود به هر روش، میزان دخالت غیرمستقیم سرمایهگذار و افق زمانی رسیدن به بازدهی مطلوب، از مهمترین شاخصهایی هستند که باید قبل از هرگونه اقدام مالی مورد بررسی موشکافانه قرار گیرند. در جدول زیر، این روشها به صورت خلاصه و شفاف در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند.
| روش سرمایهگذاری غیر مستقیم | سطح ریسک تخمینی | حداقل سرمایه مورد نیاز | میزان کنترل سرمایهگذار | افق زمانی مناسب برای بازدهی |
| صندوقهای سرمایهگذاری | بسته به نوع (کم تا زیاد) | بسیار کم | صفر (مدیریت متمرکز) | کوتاه تا بلندمدت |
| انواع بیمههای مالی | بسیار کم | کم (پرداخت اقساطی) | صفر (مبتنی بر قرارداد) | بسیار بلندمدت (دهه) |
| سهام شرکتی (پاداش) | متوسط رو به بالا | نیازی به سرمایه نقدی ندارد | بسیار محدود | میانمدت تا بلندمدت |
| سبدگردانی اختصاصی | کاملا سفارشیسازی شده | بسیار زیاد (میلیاردی) | بالا (در تعیین استراتژی) | میانمدت تا بلندمدت |
نتیجهگیری نهایی و مسیر پیشرو
در نهایت، سرمایهگذاری غیرمستقیم را میتوان دموکراتیزه کردن فرآیند تولید ثروت دانست؛ فرآیندی که در آن نیازی نیست همه افراد جامعه به متخصصان بورس، تحلیلگران اقتصاد کلان یا معاملهگران حرفهای تبدیل شوند. با بهرهگیری از ابزارهایی مانند صندوقهای سرمایهگذاری، قراردادهای هوشمندانه بیمه، دریافت سهام به عنوان دستمزد و یا استفاده از خدمات سبدگردانی اختصاصی، هر فردی با هر سطح از دانش مالی و با هر میزان مشغله کاری، میتواند در رشد اقتصاد کشور سهیم شده و از منافع آن برای ارتقای سطح زندگی خود بهرهبرداری کند.
مهمترین گام در این مسیر، شناخت دقیق خود، اهداف مالی و میزان تحمل ریسک است. پس از این شناخت، انتخاب یک نهاد مالی معتبر و دارای سابقه روشن، تضمینکننده امنیت روانی و مالی شما خواهد بود. به خاطر داشته باشید که در دنیای سرمایهگذاری غیرمستقیم، زمان بزرگترین متحد شماست؛ هرچه زودتر فرآیند واگذاری مدیریت داراییهای خود به متخصصان را آغاز کنید، اثر شگفتانگیز سود مرکب و رشد اقتصادی، زودتر در زندگی شما نمایان خواهد شد. آگاهی، انتخاب آگاهانه و صبر، سه ضلع مثلث موفقیت در سرمایهگذاری غیرمستقیم هستند.
برای کسب اطلاعات بیشتر و آگاهی از جزئیات دقیق درباره نحوه فعالیت، ترکیب داراییها و وضعیت عملکردی صندوقهای تحت مدیریت تامین سرمایه لوتوس پارسیان، میتوانید به صفحه صندوقهای سرمایه گذاری مراجعه کرده و اطلاعات تکمیلی مورد نیاز خود را در این بخش مشاهده کنید.
همچنین جهت اخذ هرگونه مشاوره سرمایهگذاری جهت انتخاب مسیر سرمایهگذاری خود میتوانید با ۸۶۵۶-۰۲۱ تماس حاصل کنید.