ممکن است به هر دلیلی سرمایهگذار قصد کند واحدهای سرمایهگذاری خود در صندوق را به پول نقد تبدیل کند. با توجه به اینکه سرمایهگذاری فرد در چه نوع صندوقی (درآمد ثابت، سهامی، قابل معامله …) باشد، تصمیمگیری در خصوص حفظ یا فروش واحدهای صندوق سرمایهگذاری میتواند به نفع یا ضرر سرمایهگذار باشد.
در ادامه نکاتی در خصوص فروش واحدهای صندوقهای سرمایهگذاری را با شما به اشتراک میگذاریم تا بتوانید تصمیمگیری آگاهانهتری داشته باشید.
صندوقهای سرمایهگذاری سهام نیستند.
حتی اگر شما در صندوق سرمایهگذاری از نوع سهامی سرمایهگذاری کرده باشید، باید بدانید که صندوقهای سرمایهگذاری با سهام متفاوت هستند. در نتیجه، سیر نزولی و کاهش قیمتها در بازار سهام الزاما به این معنی نیست که زمان فروش واحدهای صندوق فرا رسیده است. صندوقهای سرمایهگذاری ابزارهای مالی هستند که پرتفوی آنها توسط مدیر صندوق مطابق با استراتژیهای مالی برای کنترل ریسک انتخاب میشوند. همانطور که مطلع هستید، یکی از مزیتهای مهم در صندوقهای سرمایهگذاری متنوع بودن داراییهای آن است. بنابراین با کاهش ارزش یک سهم در بازار، در صورتی که آن سهم در پرتفوی صندوق وجود داشته باشد، همچنان میتوان ارزش صندوق را از طریق سایر داراییهای آن حفظ کرده و یا حتی افزایش داد.
از آنجایی که صندوقهای سرمایهگذاری پرتفویهای متنوعی دارند، تنها اتکا به روندهای بازار برای فروش واحدهای صندوق یک استراتژی نامطمئن است. همچنین، برخی از صندوقهای سرمایهگذاری همچون صندوقهای سهامی برای بازدهی و اهداف مالی بلندمدت طراحی شدهاند، لذا بازدهی کوتاه مدت آنها نمیتواند به طور دقیق و شفاف بیانگر عملکرد صندوق و دلیلی برای تصمیمگیری برای فروش این دارایی باشد.
چرایی و چگونگی فروش واحدهای صندوق سرمایهگذاری
زمانی که فروش واحدهای صندوق سرمایهگذاری مطرح میشود، در قدم اول سرمایهگذار باید به مزایا و معایب انجام این کار توجه داشته باشد. اینکه نیاز به نقدینگی منجر به این تصمیم شده است و یا یک تصمیم احساسی و تبعیت از جو هیجانی بازار باعث این اقدام است میتواند در رویکرد سرمایهگذار تاثیرگذار باشد. در هر حال، زمان درست یک موضوع حیاتی برای نقد کردن و فروش واحدهای صندوق است. در زمان فروش واحدهای صندوق سرمایهگذاری عوامل زیر تاثیرگذار هستند:
- زمانی که مدیر یا مدیران صندوق تغییر میکنند.
- زمانی که استراتژیهای صندوق تغییر کرده است.
- زمانی که یک صندوق در چندین مرحله پی در پی عملکرد ضعیفی داشته باشد.
- زمانی که اندازهی صندوق برای اهداف سرمایهگذاری شما، خیلی بزرگ میشود.
- زمانی که سبد سهام شخصی سرمایهگذار تغییر میکند.
- زمانی که به نقدینگی نیاز دارید.
تغییر در مدیریت صندوق
قبل از هر چیزی بهتر است بدانید که هدف یک صندوق سرمایهگذاری افزایش سرمایهی شما در طول زمان است، نه وفاداری به گروه خاصی از داراییها یا به یک مدیر صندوق خاص. به تعبیر کنی راجرز، کلید موفقیت سرمایهگذاری در صندوقها این است که بدانیم چه زمانی باید آنها را نگه داریم و بدانیم چه زمانی باید آنها را بفروشیم.
هنگامی شما پول خود را به صندوق سرمایهگذاری میسپارید که به تخصص و دانش مدیر یا مدیران صندوق اعتماد دارید. با اتکا به این مهارت و دانش امیدوارید که سودی منطبق با اهداف سرمایهگذاریتان کسب کنید. اگر در طول مدت سرمایهگذاری، مدیر صندوق تغییر کند در شرایطی که مطمئن شدید مدیر جدید از همان شاخص و معیارهای قبلی پیروی میکند جای نگرانی وجود ندارد. اهداف صندوق همچنان بر مبنای استراتژیهای قبلی ثابت خواهد ماند. اما چنانچه تغییر مدیر همزمان با ایجاد تغییرات بزرگ در صندوق بود، بهتر است در خصوص تغییرات جدید بررسی کرده و بهترین تصمیم را متناسب با شرایط خود بگیرید.
تغییر در استراتژی
بهتر است قبل از سرمایهگذاری در یک صندوق تحقیقات لازم را انجام دهید و در صندوقی سرمایهگذاری کنید که استراتژیهای مالی آن دقیقا منطبق با اهداف مالی شما باشد. در این بین، اگر مدیر صندوق به طور ناگهانی و بدون اطلاع قبلی شروع به سرمایهگذاری در ابزارهای مالی کرد که منعکسکننده اهداف اولیه صندوق نیستند، باید واحد صندوق سرمایهگذاری را دوباره ارزیابی کنید. به عنوان مثال، اگر صندوق سرمایهگذاری کوچک شما شروع به سرمایهگذاری در چند سهام متوسط یا بزرگ کند، ریسک و جهت صندوق تغییر پیدا کرده است.
عملکرد ضعیف صندوق در چند دوره پیایی
عملکرد ضعیف از نظر هر فرد یا سرمایهگذاری تعریف متفاوتی دارد. چنانچه، بازده صندوق سرمایهگذاری در مدت کمتر از یک سال ضعیف باشد دلیل موجهی برای فروش صندوق نیست. زیرا، صندوقهای سرمایهگذاری ممکن است نوسانات کوتاه مدتی را تجربه کنند. با این حال، اگر در طول دو یا چند سال گذشته متوجه عملکرد ضعیف و کارایی پایین چشمگیری –به ویژه در مقایسه با سایر صندوقهای از آن نوع- شدهاید، زمان آن رسیده که از ضررهای بیشتر جلوگیری کنید. برای اینکه تصمیم بهتری بگیرید میتوان عملکرد صندوق را با یک معیار مناسب یا با صندوقهای مشابه مقایسه کنید. در نهایت عملکرد ضعیف صندوق باید سیگنالی برای فروش آن باشد.
تبدیل صندوق کوچک به صندوق بزرگ
در بسیاری از موارد، رشد یک صندوق میتواند عاملی برای عملکرد مناسب باشد. بنابراین، هنگامی که صندوق بزرگ میشود میتوان اینگونه برداشت کرد که عملکرد و اعتبار آن صندوق منجر به جذب سرمایههای بیشتر شده است ولی با این حال همزمان با بزرگ شدن صندوق، لازم است تغییر استراتژیهایی در مدیریت صندوق رخ دهد که متناسب با اهداف سرمایهگذاری شما نباشد لذا در این صورت زمان فروش آن برای شما فرا رسیده است. اما اگر استراتژیهای صندوق هم راستا با اهداف شما باشد، میتوانید همچنان به سرمایهگذاری در صندوق ادامه دهید.
تغییر در سبد سهام شخصی
علاوه بر تغییرات در خود صندوق، ممکن است تغییرات در سبد سرمایهگذاری شخصی شما نیز فاکتوری برای فروش صندوق و انتقال دارایی به پرتفوی مناسبتر باشد.
بنابراین در صورت تغییر اهداف سرمایهگذاری، ممکن است مجبور شوید به تعادل سبد دارایی فکر کنید. به عنوان مثال، اگر تصمیم دارید استراتژی رشد سرمایه را به استراتژی با درآمد ثابت تغییر دهید، سرمایهگذاری در صندوقهای سهامی دیگر مناسب نیست و باید سرمایه خود را به صندوق با درآمد ثابت منتقل کنید.
در زمان اعمال تغییر در سبد سرمایهگذاریهایتان این نکته را در نظر داشته باشید که سود صندوقهای سرمایهگذاری معاف از مالیات است، لذا شما میتوانید سرمایه خود در صندوق را حفظ کرده و از این مزیت بهره ببرید.
پرداخت کارمزد
از آنجا که صندوقهای سرمایهگذاری سهامی با دید بلندمدت طراحی شده و فعالیت میکنند، لذا در بیشتر صندوقهای از این نوع، برای خروج زودهنگام از صندوق باید مبلغی به عنوان کارمزد پرداخت کنید. در اکثر مواقع در صورتی که تصمیمِ خروج سرمایه در بازه زمانی کمتر از یک ماه از زمانِ ورود سرمایه باشد، باید کارمزدی بابت خروج پول از صندوق پرداخت کنید که در هر صندوق میتواند متفاوت باشد. لذا با در نظر گرفتن این نکته بهتر است از خروج هیجانی سرمایه خود از صندوق پرهیز کنید تا ملزم به پرداخت هزینه اضافه نشوید.
نوع صندوق
همانطور که گفته شد، نوع صندوق سرمایهگذاری، عامل مهمی است که نباید از نظر دور داشت. مواردی که در بالا گفته شد درخصوص صندوقهای سهامی صدق میکند. ولی درخصوص صندوقهای با درآمد ثابت، شما در صورتی باید پول خود را از صندوق خارج کنید که یا تصمیم به سرمایهگذاری دیگری دارید و یا اینکه به پول نقد نیاز دارید. از آنجا که در این صندوقها مدت زمان حضور شما در صندوق تعیینکننده میزان سودی است که دریافت میکنید، بنابراین خروج سرمایه از صندوق به قصد شناسایی سود و ورود مجدد سرمایه معنی ندارد و بهتر است برای کسب حداکثر بازدهی، از این اقدام پرهیز کنید.
همچنین، گاهی ممکن است شما به دلیل نیاز به نقدینگی، مجبور شوید بخشی از سرمایه خود را از صندوق خارج کنید، در این صورت باید نقدشوندگی صندوق را در نظر داشته باشید که در زمانِ مد نظر بتوانید وجه مورد نظر را در حساب بانکیتان دریافت کنید. برای مثال، در صندوقهای سهامی از نوع صدور و ابطال، در اکثر موارد پول شما ۲ روز کاری بعد از ثبت درخواست پرداخت میشود اما در صندوقهای سهامی از نوع قابل معامله در زمانِ فروش واحدهای صندوق، وجه آن در حساب کارگزاری شما فعال میشود و در صورتی که قصد خرید سهام یا صندوق دیگری در سیستم معاملات کارگزاری داشته باشید، میتوانید از آن استفاده کنید ولی اگر قصد دریافت پول در حساب بانکیتان داشته باشید معمولا باید ۲ روز کاری زمان در نظر بگیرید.
جمعبندی
خرید و فروش واحدهای صندوق سرمایهگذاری مستلزم تفکر و دلیل منطقی است. جهت یادآوری و تاکید بیشتر باید بگوییم که بهتر است هنگام سرمایهگذاری در یک صندوق نسبت به مدیریت و عملکرد آن اطمینان حاصل کنید.